Architectuur & Archeologie
Getuigen van het middeleeuwse leven – ontdekkingen uit 700 jaar geschiedenis
De eikenpalenondergrond
Burg Uda staat op een opmerkelijk fundament: honderden eikenhouten palen werden ingeslagen in de moerassige grond van de Niersbeemden om het zware metselwerk te dragen. Deze techniek – vergelijkbaar met de fundamenten van Venetië – was een ingenieurskunstwerk uit het begin van de 14e eeuw.
De natte, zuurstofarme bodem heeft de eikenhouten palen door de eeuwen heen opmerkelijk goed bewaard. Tijdens de opgravingen konden ze worden gedocumenteerd en gedateerd, wat waardevolle aanwijzingen gaf over de bouwdatum van het kasteel.
De opgravingen 1959–1962
Kurt Schietzel en de geheimen van het kasteel
Tussen 1959 en 1962 vonden uitgebreide archeologische opgravingen plaats bij Burg Uda onder de wetenschappelijke leiding van Kurt Schietzel uit Hamburg. Werken in het moerassige Niersoverstromingsgebied was veeleisend en vereiste voortdurend gebruik van pompen. Een verdere opgravingscampagne volgde in 1988.
In totaal kwamen meer dan 100 aardewerkstukken en talrijke andere vondsten aan het licht, die waardevolle inzichten gaven in het dagelijks leven op het middeleeuwse kasteel.
Kurt Schietzel en Haithabu
Kurt Schietzel verwierf later internationale bekendheid door zijn opgravingen van de Vikingvestiging Haithabu (Hedeby) in Sleeswijk-Holstein. Burg Uda was een van zijn vroege opgravingsprojecten. Zijn rapport "Burg Uda in Oedt" (ISBN: 3792705966) blijft de standaardpublicatie.
Bijzondere vondsten
Schatten uit verschillende tijdperken
Het Vikingzwaard
Een van de meest spectaculaire vondsten uit de omgeving van het kasteel is een Vikingzwaard uit de 9e of 10e eeuw – eeuwen vóór de bouw van het kasteel. De vondst suggereert dat het gebied rond de Niersoversteek al lang voor de stichting van het kasteel strategisch belang had. Het zwaard met zijn kenmerkend brede kling en zwaar knopstuk is een zeldzame getuigenis van Noordse aanwezigheid aan de Nederrijn.
Het bronzen zwaard
Nog ouder is een bronstijdzwaard dat in de omgeving werd gevonden. Het dateert uit circa het 2e millennium v.Chr. en bewijst dat de regio langs de Niers al in de prehistorie bewoond was. Het zwaard bevindt zich nu in het Rijnlands Landesmuseum in Bonn en getuigt van het millennia-oude belang van deze rivieroversteek.
Vondstcategorieën
Een doorsnede van 600 jaar geschiedenis
Aardewerk
Talrijke aardewerkfragmenten uit de 14e tot 16e eeuw. Bijzonder opvallend zijn kommen van blauwgrijze klei die teruggaan tot de 11e eeuw.
Glaswerk
Fragmenten van glazen vaten getuigen van de relatieve welstand van de kasteelbewoners. Glas was een luxeartikel in de Middeleeuwen, vaak ingevoerd uit het Rijnland of de Nederlanden.
Metaalvondsten
Onder de metaalvondsten springt een bronzen huisbel in het oog, vermoedelijk gebruikt om de kasteelbewoners bijeen te roepen. Ook een goed bewaarde bijl werd gevonden.
Kacheltegels
Groen geglazuurde kacheltegels bewijzen dat het kasteel betegelde kachels had – een teken van verhoogd wooncomfort in de Middeleeuwen.
Gebruiksvoorwerpen
De meest opmerkelijke enkelvoudige vondst is een middeleeuwse trippe (houten overschoen), uitzonderlijk goed bewaard in de veenbodem van de Niersmoerassen – met nog steeds aangehechte lederresten en spijkers.
Militaire vondsten
Kanonskogels van verschillende afmetingen zijn stille getuigen van gewapende conflicten. Opmerkelijk is dat er geen wapens werden gevonden – ongewoon voor een militaire vesting.
Datering van de vondsten
De voorwerpen beslaan verschillende tijdperken en getuigen van ononderbroken gebruik door de eeuwen heen.
De vondsten bekijken
De archeologische vondsten zijn op twee locaties te bezichtigen:
In de kasteeltoren
Vitrinekasten op de zes verdiepingen van de kasteeltoren tonen geselecteerde vondsten sinds de restauratie in 2013. April–oktober, zondagen 11.00–17.00 uur.
Heimatmuseum Oedt
In de kelder van de voormalige Villa Girmes (Johannes-Girmes-Straße 21). Elke eerste zondag van de maand, 14.00–17.00 uur (februari–december). Gratis toegang.
Plan uw bezoek
Verken Burg Uda en bezoek het heemkundemuseum om de vondsten te bewonderen.
Bezoekersinformatie